Gedeeltelijk geen stroom in huis, waar u moet beginnen

De keuken doet het nog, de zolder niet. Of het hele benedenverdieping zit zonder stroom terwijl boven alle lampen gewoon branden. En in de meterkast staat ondertussen elke schakelaar keurig omhoog.

Dat patroon is geen toeval. Welk deel van de woning uitvalt, grenst de oorzaak af tot twee of drie mogelijkheden. Hieronder leest u welk patroon bij welke oorzaak hoort, wat u in tien minuten zelf veilig kunt nagaan, en op welk moment u de netbeheerder moet bellen in plaats van een elektricien.

Inhoudsopgave

1. Begin bij de vraag welk deel eruit ligt
2. Eén stopcontact of één kamer doet het niet
3. Precies één groep ligt eruit
4. Een heel blok groepen tegelijk
5. Alle stopcontacten dood, de lampen branden
6. De aardlekschakelaar staat omhoog maar laat niets door
7. De losse nul, het patroon dat u niet mag negeren
8. Wat u in tien minuten zelf veilig nagaat
9. Wanneer u de netbeheerder belt en niet ons
10. Wat er gebeurt als het patroon niets prijsgeeft
11. Waarom dit in oudere installaties vaker speelt
12. Veelgestelde vragen
13. Persoonlijk advies
14. Bronnen

Begin bij de vraag welk deel eruit ligt

De eerste reflex is meestal om alle schakelaars op en neer te klikken tot er iets gebeurt. Dat werkt zelden, en het maakt het zoeken daarna lastiger omdat u niet meer weet hoe de kast stond toen het misging.

Loop daarom eerst het huis door met een lamp of een telefoonoplader en schrijf per ruimte op wat het wel en niet doet. Die lijst is belangrijker dan wat u in de meterkast ziet. Een installatie is opgedeeld in groepen, en elke groep bedient een vast stuk van de woning. Zodra u weet welk stuk stil ligt, weet u ook welk deel van de installatie u moet onderzoeken.

In de praktijk komen we vijf patronen tegen:

• Eén stopcontact of één kamer, terwijl de rest van die verdieping het gewoon doet.
• Precies één groep, herkenbaar doordat een vaste set stopcontacten en lampen tegelijk uitvalt.
• Een heel blok groepen tegelijk, verspreid over het huis, terwijl andere groepen blijven werken.
• Alle stopcontacten dood terwijl de verlichting het doet, of precies andersom.
• Alles doet het nog half: lampen branden feller of juist zwakker en apparaten gedragen zich vreemd.

Die vijf lopen we hieronder één voor één langs.

Eén stopcontact of één kamer doet het niet

Valt er maar een klein stukje uit en staat de bijbehorende groep gewoon omhoog, dan is er geen kortsluiting. Er is een onderbreking. Ergens in de keten is een draad losgeraakt, en alles achter dat punt is dood.

In vrijwel elke Nederlandse woning zijn stopcontacten doorgelust. Vanaf de groepenkast loopt één kabel naar het eerste stopcontact, van daaruit naar het tweede, en zo verder. Raakt er in dat eerste stopcontact een ader los uit de klem, dan valt niet alleen dat stopcontact uit maar ook alles wat erachter hangt. Datzelfde gebeurt in een centraaldoos of lasdoos, waar de aftakkingen naar de lampen samenkomen.

Zo'n losse verbinding komt zelden ineens. Meestal zit de klem al jaren net niet strak genoeg, warmt hij bij elke belasting een beetje op en zet hij bij het afkoelen weer uit. Dat proces herhaalt zich duizenden keren tot het contact wegvalt. Daarom is het ook geen onschuldig defect: op die plek is warmte ontstaan. Ruikt u iets, of ziet u een verkleuring rond een schakelaar of stopcontact, behandel dat dan als een stopcontact dat vonkt of knettert en laat het nakijken voordat u de groep weer belast.

Precies één groep ligt eruit

Valt er een vaste set stopcontacten en lampen tegelijk uit, dan gaat het om één groep. Kijk in de kast of de bijbehorende automaat omlaag staat of schuin hangt. Duw hem stevig helemaal omlaag en daarna in één beweging omhoog. Half ingedrukte schakelaars zien er van een afstand uit alsof ze aan staan.

Wat er daarna gebeurt, vertelt u de rest:

• De automaat blijft staan en alles werkt weer. Dan was er een kortstondige overbelasting, bijvoorbeeld doordat er te veel tegelijk aanstond. Een gewone groep van 16 ampère levert bij 230 volt ongeveer 3.680 watt, en met een waterkoker, een airfryer en een föhn op dezelfde groep bent u daar zo doorheen.
• De automaat valt direct terug zodra u hem omhoog zet. Dan staat er nog een kortsluiting op die groep. Trek alle stekkers uit de stopcontacten van die groep, zet hem opnieuw aan en steek de apparaten daarna één voor één terug. De stekker waarbij het weer misgaat, is de dader.
• De automaat staat omhoog maar er komt nog steeds niets uit. Dan is de automaat zelf intern defect, of de onderbreking zit verderop in de groep.

Blijft een automaat direct terugvallen, blijf het dan niet proberen. Elke poging stuurt opnieuw een hoge stroom door de fout, en als die fout in een kabel achter de muur zit, warmt die kabel elke keer op.

Een heel blok groepen tegelijk

Dit is het patroon dat het vaakst verkeerd wordt begrepen. Er vallen meerdere groepen tegelijk uit, verspreid over de woning, zonder logisch verband tussen de ruimtes. In de kast staan alle automaten gewoon omhoog.

Woningen met een zwaardere aansluiting hebben drie fasen. De groepen in de kast zijn dan verdeeld over die drie fasen, en die verdeling volgt de elektrotechniek en niet de plattegrond. De zolderslaapkamer en de keuken kunnen prima op dezelfde fase zitten terwijl de kamer ertussen op een andere fase hangt.

Valt er bij zo'n aansluiting één hoofdzekering weg, dan ligt alles op die fase stil en blijft de rest van het huis het gewoon doen. Vandaar het rommelige patroon. De hoofdzekering zit vooraan in de meterkast, vóór de kilowattuurmeter, en die is volgens Liander eigendom van de netbeheerder en zit daar voor de veiligheid. U vervangt hem dus niet zelf, en een elektricien ook niet.

Wat u er wel aan ziet: bij een aansluitwaarde van 1x35A of 3x35A gaat het volgens Liander zeker om smeltzekeringen, bij 1x40A of 3x40A om een hoofdautomaat. Die aansluitwaarde staat op uw jaarafrekening en meestal ook op een sticker in de kast.

Alle stopcontacten dood, de lampen branden

Verlichting en stopcontacten zitten in een moderne groepenkast op aparte groepen. Doen alle stopcontacten het niet terwijl het licht overal blijft branden, dan is er niet één groep uitgevallen maar een heel blok tegelijk.

In een Nederlandse groepenkast hangen de groepen namelijk in blokken onder een aardlekschakelaar. Valt die aardlekschakelaar uit, dan gaan alle groepen eronder tegelijk dood, terwijl de groepen onder de andere aardlekschakelaar vrolijk doorwerken. Zijn de lichtgroepen onder de ene aardlek gehangen en de stopcontactgroepen onder de andere, dan krijgt u precies dit beeld.

Kijk dus niet alleen naar de rij automaten, maar ook naar de bredere schakelaars daarboven. Staat er één van omlaag, dan hebt u de oorzaak gevonden en moet u zoeken naar de lekstroom die hem heeft laten schakelen.

De aardlekschakelaar staat omhoog maar laat niets door

Een aardlekschakelaar kan er van buiten prima uitzien en intern toch niet meer schakelen. Er zit een mechaniek in dat jarenlang niets doet, en dat kan vastlopen of verouderen.

Daarvoor zit er een testknop op, meestal gemerkt met een T. Druk die in terwijl de installatie onder spanning staat. Klapt de schakelaar er meteen uit, dan werkt hij. Gebeurt er niets, dan is de aardlekschakelaar defect en moet hij vervangen worden. Dat is geen klusje dat kan wachten, want zolang hij niet schakelt beschermt hij niemand meer tegen een aanraking van spanning.

Klapt hij er wel uit maar wil hij daarna niet omhoog blijven, dan is het omgekeerde aan de hand: er staat een lekstroom op de installatie. De aardlekschakelaar in een Nederlandse woning schakelt al bij 30 milliampère, en dat is zo weinig dat een vochtige buitenaansluiting of een oude boiler het al kan veroorzaken. Valt hij bij u vooral op vaste momenten uit, dan is dat een aanwijzing op zich. We hebben apart uitgelegd waarom een aardlekschakelaar juist 's nachts uitvalt en hoe u dat opspoort.

De losse nul, het patroon dat u niet mag negeren

Er is één patroon waarbij u meteen moet stoppen met zelf zoeken. Dat is de situatie waarin niets helemaal uitvalt, maar alles zich vreemd gedraagt. Lampen in de ene helft van het huis branden feller dan normaal, in de andere helft juist zwakker. Apparaten starten niet goed op of gaan zonder aanleiding stuk. Soms verandert het beeld zodra u een zwaar apparaat aanzet.

Dat wijst op een onderbroken nulgeleider. De nul is de terugweg van de stroom. Valt die weg op een plek waar meerdere fasen samenkomen, dan gaan de aangesloten apparaten de spanning onderling verdelen. Op het ene deel van de installatie loopt de spanning dan op tot ver boven de 230 volt, op het andere deel zakt hij weg. Daar sneuvelt apparatuur van, en er kan warmte ontstaan op plekken waar u niet bij kunt.

Deze storing kan in uw eigen installatie zitten, maar net zo goed in de aansluiting of in de kabel in de straat. Schakel in dit geval de hoofdschakelaar uit en bel. Doorzoeken is hier niet veilig, en het patroon lijkt in het begin onschuldiger dan het is.

Wat u in tien minuten zelf veilig nagaat

Alles hieronder kunt u doen zonder iets open te schroeven. Blijf van het deel vóór de meter af en haal nooit een afdekplaat van de groepenkast.

1. Kijk naar buiten. Is de straatverlichting uit, of zit de buurman ook zonder stroom, dan ligt het niet aan u en heeft verder zoeken geen zin.
2. Duw alle schakelaars in de kast in dezelfde stand en druk ze stevig aan. Liander wijst daar zelf op, omdat een schakelaar half kan blijven hangen en er dan aan lijkt te staan.
3. Loop het huis door met een klein apparaat en noteer per ruimte wat het wel en niet doet. Neem de buitenaansluitingen, de schuur en de zolder mee.
4. Druk op elke aardlekschakelaar de testknop in en kijk of hij er uit klapt.
5. Trek bij een groep die blijft terugvallen alle stekkers eruit, zet de groep aan en sluit daarna één apparaat per keer weer aan.

Wat u niet doet: een zekering overbruggen, een automaat vastzetten, of met een schroevendraaier in een stopcontact of centraaldoos gaan. En zet de installatie niet weer aan als u een brandlucht ruikt.

Wanneer u de netbeheerder belt en niet ons

Dit verschil scheelt u een voorrijrit. De netbeheerder is verantwoordelijk voor alles tot en met de aansluiting in uw meterkast, inclusief de hoofdzekering. Alles achter de meter is van u.

Bel het Nationaal Storingsnummer op 0800 9009 als u ziet dat de buren of de straatverlichting het ook niet doen, als u vermoedt dat een hoofdzekering het heeft begeven, of als u het beeld herkent dat bij een losse nul hoort. Dat nummer is gratis en 24 uur per dag bereikbaar.

Bel een elektricien als de storing aantoonbaar achter de meter zit: een groep die terugvalt, een aardlekschakelaar die niet meer test, een deel van een kamer dat dood is, of een brandlucht bij een stopcontact. Dat laatste heeft haast, ook als de rest van het huis het gewoon doet.

Wat er gebeurt als het patroon niets prijsgeeft

Soms klopt geen van de vijf patronen, of valt de storing alleen op willekeurige momenten. Dan houdt zelf zoeken op en begint doormeten.

Wij meten dan eerst per groep of er spanning staat en waar die spanning wegvalt, zodat het gebied kleiner wordt. Met een lekstroomtang is te zien welke groep lekstroom voert zonder dat er iets uit hoeft. Een isolatiemeting laat zien of een kabel inwendig beschadigd is, bijvoorbeeld doordat er ooit een schroef of een spijker doorheen is gegaan bij het ophangen van een kast. En vaak eindigt het zoeken in de centraaldozen: die worden één voor één geopend, want een aangebrande klem of een verkleurde ader wijst de plek meteen aan.

Wat de reparatie inhoudt, hangt af van wat daar tevoorschijn komt. Een losse klem is binnen een uur verholpen. Een kabel die door de muur loopt en inwendig kapot is, betekent een nieuwe leiding trekken of de bestaande route verlaten. Meer over ons werk aan meterkasten en storingen leest u op onze dienstenpagina.

Waarom dit in oudere installaties vaker speelt

Een installatie uit de jaren zeventig of tachtig is niet per se onveilig, maar hij is wel ontworpen voor een huishouden dat veel minder vroeg. Er zaten toen weinig groepen in een woning, en die groepen zijn in de decennia daarna volgehangen met apparatuur die er nog niet was.

Drie dingen komen we daardoor structureel tegen. Ten eerste schroefklemmen die door jarenlang opwarmen en afkoelen zijn gaan zitten, met precies de onderbrekingen die hierboven staan beschreven. Ten tweede installaties die in stappen zijn uitgebreid, waarbij er telkens een aftakking bij kwam zonder dat de groepenkast meegroeide. Ten derde het moderne verbruik: een inductiekookplaat, een warmtepomp of een laadpaal vraagt meer van een installatie dan wat er ooit voor is aangelegd.

Als een storing zich herhaalt op steeds een andere plek in huis, is dat meestal het signaal dat het niet om dat ene stopcontact gaat maar om de staat van de installatie als geheel.

Veelgestelde vragen

Waarom staan alle schakelaars omhoog terwijl er toch geen stroom is?

Omdat een schakelaar alleen reageert op te veel stroom of op lekstroom. Bij een onderbroken draad of een intern defecte automaat is er geen van beide, dus is er ook niets om op te schakelen. Dat is precies waarom het patroon van uitval u meer vertelt dan het beeld in de kast.

Mag ik de hoofdzekering zelf vervangen?

Nee. De hoofdzekering zit volgens Liander voor de veiligheid in de meterkast en is eigendom van de netbeheerder. Melden gaat via het Nationaal Storingsnummer 0800 9009.

Hoe weet ik of de storing bij mij ligt of in de straat?

Kijk of de straatverlichting brandt en of de buren stroom hebben. Doen die het wel en u niet, dan zit het bij u of in uw aansluiting. Valt er bij u maar een deel uit, dan is het vrijwel altijd uw eigen installatie.

Mag ik een automaat die direct terugvalt blijven proberen?

Liever niet. Elke poging stuurt opnieuw een hoge stroom door de fout. Zit die fout in een kabel in de muur, dan warmt die bij elke poging verder op. Twee keer proberen is genoeg om te weten dat de fout er nog staat.

Kan één kapot apparaat een groot deel van het huis platleggen?

Ja. Een apparaat met een aardsluiting laat lekstroom lopen, en de aardlekschakelaar die daarop reageert bedient een heel blok groepen. Eén defecte tuinpomp of buitenlamp kan dus de halve begane grond uitschakelen.

Hoe lang duurt het opsporen van zo'n storing?

Als het patroon duidelijk is, staat de oorzaak er meestal binnen een uur uit. Wordt het een zoektocht door de centraaldozen of moet er een isolatiemeting aan te pas komen, dan loopt het op. Wij zeggen onderweg wat we denken aan te treffen, zodat u niet achteraf voor een verrassing staat.

Persoonlijk advies

Zit een deel van uw woning zonder stroom en komt u er met de stappen hierboven niet uit? Bel ons dan gerust, ook buiten kantooruren. Wij zijn gevestigd in IJmuiden en werken door de hele regio, van Velsen en Haarlem tot Zandvoort, Amstelveen en Amsterdam. Vertel bij het bellen welk deel van het huis uitvalt en wat er in de meterkast te zien is, dan weten we vooraf al waar we moeten beginnen. U vindt ons telefoonnummer en het contactformulier op onze contactpagina.

Bronnen

• De hoofdzekering is eigendom van de netbeheerder en zit voor de veiligheid in de meterkast. Bron: Liander, Hoofdzekering(geraadpleegd 17 september 2026).
• Bij een aansluitwaarde van 1x35A of 3x35A gaat het om smeltzekeringen, bij 1x40A of 3x40A om een hoofdautomaat. Bron: Liander, Hoofdzekering (geraadpleegd 17 september 2026).
• Zet alle schakelaars in dezelfde stand en druk ze stevig om. Bron: Liander, Oorzaak storing achterhalen (geraadpleegd 17 september 2026).
• Het Nationaal Storingsnummer 0800 9009 is gratis en 24 uur per dag bereikbaar. Bron: Liander, Oorzaak storing achterhalen (geraadpleegd 17 september 2026).
• Een groep van 16 ampère levert bij 230 volt circa 3.680 watt. Rekenkundig, 230 x 16.
• Aardlekschakelaars in Nederlandse woninginstallaties schakelen bij een lekstroom van 30 milliampère. Norm NEN 1010, niet apart online geverifieerd in deze ronde.